نویسنده: ironiran

وب سایت: http://ironiran.7gardoon.com

آشنایی با مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران
ورق فولاد کربنی گالوانیزه گرم پیوسته با کیفیت ساخت

مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب قانون، تنها مرجع رسمی کشور است که عهده دار وظیفه تعیین، تدوین و نشر استانداردهای ملی (رسمی) میباشد.

تدوین استاندارد در رشته های مختلف توسط کمیسیون های فنی مرکب از کارشناسان مؤسسه، صاحبنظران مراکز و مؤسسات علمی، پژوهشی، تولیدی واقتصادی آگاه و مرتبط با موضوع صورت میگیرد. سعی بر این است که استانداردهای ملی، در جهت مطلوبیت ها و مصالح ملی و با توجه به شرایط تولیدی، فنی و فن آوری حاصل از مشارکت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل: تولیدکنندگان، مصرف کنندگان، بازرگانان، مراکز علمی و تخصصی و نهادها و سازمانهای دولتی باشد. پیش نویس استانداردهای ملی جهت نظرخواهی برای مراجع ذینفع و اعضای کمیسیون های فنی مربـوط ارسال میشود و پس از دریـافت نظـرات و پیشنهادهـا در کـمیته ملـی مرتبـط بـا آن رشته طرح و در صورت تصویب به عنوان استاندارد ملی (رسمی) چاپ و منتشر می شود.

پیش نویس استانداردهایی که توسط مؤسسات و سازمانهای علاقمند و ذیصلاح و با رعایت ضوابط تعیین شده تهیه می شود نیز پس از طرح و بـررسی در کمیته ملی مربوط و در صورت تصویب، به عنوان استاندارد ملی چاپ و منتشر می گردد. بدین ترتیب استانداردهایی ملی تلقی می شود که بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملی شماره "5" تدوین و در کمیته ملی مربوط که توسط مؤسسه تشکیل میگردد به تصویب رسیده باشد.

مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران از اعضای اصلی سازمان بین المللی استاندارد میباشد که در تدوین استانداردهای ملی ضمن تـوجه به شرایط کلی و نیازمندیهای خاص کشور، از آخرین پیشرفتهای علمی، فنی و صنعتی جهان و استانداردهـای بین المـللی استفـاده می نماید.

مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران می تواند با رعایت موازین پیش بینی شده در قانون به منظور حمایت از مصرف کنندگان، حفظ سلامت و ایمنی فردی و عمومی، حصول اطمینان از کیفیت محصولات و ملاحظات زیست محیطی و اقتصادی، اجرای بعضی از استانداردها را با تصویب شورای عالی استاندارد اجباری نماید. مؤسسه می تواند به منظور حفظ بازارهای بین المللی برای محصولات کشور، اجرای استاندارد کالاهای صادراتی و درجه بندی آنرا اجباری نماید.

همچـنین بمنظـور اطـمینان بخـشیدن به استفاده کنندگـان از خـدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمینه مشاوره، آموزش، بازرسی، ممیزی و گواهی کنندکان سیستم های مدیریت کیفیت و مدیریت زیست محیطی، آزمایشگاهها و کالیبره کنندگان وسایل سنجش، مؤسسه استاندارد اینگونه سازمانها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأیید صلاحیت ایران مورد ارزیابی قرار داده و در صورت احراز شرایط لازم، گواهینامه تأیید صلاحیت به آنها اعطا نموده و بر عملکرد آنها نظارت می نماید. ترویج سیستم بین المللی یکاها، کالیبراسیون وسایل سنجش تعیین عیار فلزات گرانبها و انجام تحقیقات کاربردی برای ارتقای سطح استانداردهای ملی از دیگر وظایف این مؤسسه می باشد.

  

پیش گفتار

استاندارد ورق های گالوانیزه گرم با کیفیت ساختمانی در کمیسیون های مربوطه تهیه و تدوین شده در یکصد و نود و هفتمین کمیته ملّی استاندارد مکانیک و فلزشناسی مورخ 6/7/83 مورد تائید قرارگرفته است. اینک به استناد بند یک ماده 3 قانون اصلاح قوانین و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملّی ایران منتشر می شود.

برای حفظ همگامی با تحولات و پیشرفت های ملّی و جهانی در زمینه صنایع، علوم و خدمات، استاندارد های ملّی ایران در مواقع لزوم تجدیدنظر خواهدشد و هرگونه پیشنهادی که برای اصلاح یا تکمیل این استانداردها ارائه شود، در هنگام تجدیدنظر در کمیسیون فنّی مربوط موردتوجه قرارخواهدگرفت. بنابراین برای مراجعه به استانداردهای ملّی ایران باید همواره از آخرین تجدیدنظر آن ها استفاده کرد.

در تهیه و تدوین این استاندارد سعی شده است که ضمن توجه به شرایط موجود و نیازهای جامعه، درحد امکان بین این استاندارد و استاندارد ملّی کشورهای صنعتی و پیشرفته هماهنگی ایجاد شود. منابع و مآخذی که برای تهیه این استاندارد بکار رفته به شرح زیر است:

 

1            هدف و دامنه کاربرد

1-1             هدف از تدوین این استاندارد تعیین ویژگی ها و روش های آزمون ورق فولاد ساده کربنی گالوانیزه گرم پیوسته با کیفیت ساختمانی در دو رده مشخص شده در جدول 2 می باشد . ورق گالوانیزه مورد بحث در این استاندارد جهت مصارف ساختمانی و در جائی که ویژگی های مکانیکی بخصوصی مطرح است، کاربرد دارد. این ورق همچنین در مواردی که مقاومت در برابر خوردگی از درجه اهمیت و اولویت بالائی برخورداراست، کاربرد دارد و با شناسه های مندرج در جدول 3 تولید می شود. در شرایط متعارف جوّی، حفاظت ایجادشده در برابر خوردگی با مقدار جرم پوشش روی در واحدسطح نسبت مستقیم دارد. جرم پوشش بایستی با عمر مفید درنظرگرفته شده برای فلزپایه، همچنین ضخامت آن و الزامات شکل دهی، همخوانی و سازگاری داشته باشد.

پوشش روی به صورت مجموع جرم پوشش هر دو رویه ورق و برحسب گرم برمترمربع بیان می شود. روش شناسائی (به بند 4 رجوع شود) شامل شناسه پوشش، شرایط پوشش و رده می باشد.

1-2             انواع مختلف پوشش گالوانیزه بسته به موارد کاربرد به کار می روند (به بند 3-2 مراجعه شود)

1-3             ورق گالوانیزه با کیفیت ساختمانی با ضخامت 25/0 تا و شامل 5 میلی متر (پس از پوشش) و عرض حداقل 600 میلی متر به شکل کلاف و ورقه تولید می شود. ورقه با عرض کمتر از 600 میلی متر را می توان با برش طولی ورق های گالوانیزه عریض بدست آورد. که در این صورت به عنوان ورقه محسوب و شناخته می شود.

یادآوری : ضخامت های کمتر از 4/0 میلی متر برای فولادهای با رده های 220 ، 250 ، 280و 300 کاربرد ندارد.

1-4             این استاندارد در برگیرنده ورق فولاد کربنی گالوانیزه با کیفیت معمولی، شکل دهی متوسط و کششی نمی باشد و بایستی در آن مورد به استاندارد ملّی ایران به شماره .... رجوع شود.

 

2                مراجع الزامی

مراجع الزامی به کاررفته دراین استاندارد به شرح زیراست:

1-   ISO 1460-1990 Metallic Coatings – Hot dip galvanized o ferrous materials – Gravimetric determination of the mass per unit area

2-   ISO 6894-1984 Metallic Materials – Tensile testing

3-   ISO 7438-1985 Metallic Materials – Bending test

3                 اصطلاحات و تعاریف

دراین استاندارد اصطلاحات با تعاریف زیربه کار می رود:

3-1             ورق فولادی گالوانیزه گرم پیوسته

محصولی است که به روش گالوانیزه گرم کلاف های ورق سردنوردیده یاکلاف های ورق گرم نوردیده پوسته زدائی شده دریک خط گالوانیزه پیوسته بدست می آید. این محصول می تواند به صورت کلاف وورق عرضه شود.

3-2             انواع مختلف پوشش روی

3-2-1         پوشش درشت گل[1]

پوششی است که درنتیجه رشدنامحدود بلورهای فلزروی درحین انجماد معمولی ایجادمی شود. این پوشش با شناسه Z دارای جلوه فلزی بوده و نوعی از پوشش می باشد که معمولاً برای انواع گسترده ای ازکاربردها مورداستفاده قرارمی گیرد.

3-2-2         پوشش ریز گل[2]

پوششی که به روش محدودنمودن شکل گیری طبیعی بلورهادرحین انجمادفلزروی بدست می آید. این محصول ممکن است ازنظروضعیت ظاهری فاقدیکنواختی کامل ازنقطه ای به نقطه دیگرویا ازکلافی به کلاف دیگرباشد. این نوع ورق هامعمولاً با شناسه های پوشش M 350Z یا E ، M 275Z و یا M و در محدوده ضخامت بین 4/0 تاوشامل 3 میلی مترتولیدوعرضه می شود.

3-2-3         پوشش آلیاژی آهن – روی[3]

نوعی پوشش که بافرآوری ورق گالوانیزه تولید می شودبه نحوی که مواداندودشده روی ورق فولادی (فلزپایه) مرکب ازآلیاژ روی-آهن می باشد. این محصول با شناسه ZF ، پولکی شکل نبوده و معمولاً ازنظرظاهری کدرومات وفاقدجلای فلزی می باشدوباتوجه به ویژگی مذکوربرای برخی ازکاربردها می تواندمناسب باشد.ازآن جمله برای رنگ کاری فوری وبلافاصله پس ازتولیدکه به جزتمیزکاری معمولی نیازبه عملیات اضافی ماننداسیدشوئی و ... ندارد. پوشش آلیاژروی-آهن ممکن است درحین تغییرشکل زیادبه صورت پودردرآید.

3-2-4         پوشش متفاوت در دو رویه[4]

پوششی که دریک رویه ورق دارای جرم پوششی معین بوده ودررویه دیگردارای جرم پوششی به مراتب کمترازرویه دیگراست.

3-3             نورد پوسته ای[5]

ورق فولادی باپوشش گالوانیزه درصورتی که باسطح صاف وصیقلی موردنظرباشد، بایستی به صورت نورد پوسته ای شده سفارش داده شود. منظورازنوردپوسته ای می تواند یکی یا چند مورد از موارد زیر باشد:

الف-   ایجاد درجه بالاتری از صافی سطح ورق باشناسه های پوشش، 350Z ، 275 Z ، 200Z ،180Z ، 100Z ، 001Z ، 180ZF ، 100ZF ، 001ZF وهمچنین بهبودسطح ظاهری ورق یا ارتقاء قابلیت لازم جهت رنگ آمیزی تزئینی.

این فرآیندمی تواندبرروی انعطاف پذیری فلزپایه اثرات منفی داشته باشد.

پوشش روی براساس آنچه دربند2-3 ذکرشده ممکن است ازنظرنمای ظاهری غیریکنواخت ومتغیربوده وازاین رو برای مقاصد رنگ آمیزی تزئینی مناسب نباشد.

                     ب‌-     به حداقل رساندن موقتی اثرات ناشی ازپدیده نوارهای تغییرشکل (نوارهای لودر[6] ) یا شیار زدگی که در حین ساخت قطعات تمام شده  حاصل می گردد.

4                 شناسه پوشش روی و رده ها

پوشش روی پولکی شکل گل بوته ای باشناسه Z و پوشش آلیاژی با مشخصه ZF مطابق جدول شماره 3 مشخص می شود. شناسه جرم پوشش پس ازعلامت « Z » یا « ZF » وباسه عددمشخص می گردد. اگر محصول نوردپوسته ای شده باشد، شناسه « S » به کار می رود واگرمحصول نوردپوسته ای نشده باشد، شناسه « N » برای پوشش پولکی گل بوته ای به کارمی رود.پس ازشناسه جرم پوشش، شناسه « M » برای مشخص نمودن پوشش پولکی گل بوته ای ریزگل و« E » برای پوشش گل بوته ای زیرگل و نوردپوسته ای شده به کار می رود. سه عددآخرنمایانگر رده فولادبراساس جدول شماره 2 می باشد. یک نمونه ازشناسه کامل شامل نوع پوشش، جرم پوشش، شرایط پوشش ورده فولاد به شکل 250M 275Z می باشد، که ترکیبی ازمواردزیراست:

پوشش روی                                                   Z

شناسه جرم پوشش براساس جدول شماره 3      275

پوشش پولکی شکل ریزگل                               M

رده فولادبراساس جدول شماره 2                       250

 

5                 شرایط تولید

5-1             فولاد سازی

درصورتی که توافق دیگری بین خریدارو عرضه کننده نشده باشد، انتخاب فرآیندفولادسازی وتولیدورق با پوشش گالوانیزه با کیفیت ساختمانی دراختیارتولیدکننده مربوطه می باشد. درصورت درخواست، مشتری بایدازفرآیندفولادسازی مطلع گردد.

5-2             ترکیب شیمیائی

5-2-1         ترکیب شیمیائی مذاب

آنالیزمذاب برای هرذوب بایستی توسط تولیدکننده انجام گرفته و درصد وزنی عناصر کربن، منگنز ، فسفر و گوگرد نیز تعیین گردد. درصورت درخواست، درصد وزنی عناصربایستی به مشتری یانماینده او گزارش گردد. درصدوزنی عناصردرمذاب نبایستی از مقادیرمندرج درجدول شماره 1 تجاوزنماید.

جدول شماره 1

عناصر

حداکثر درصد وزنی

کربن

25/0

منگنز

70/1

فسفر

05/0

گوگرد

035/0

5-2-2         تصدیق ترکیب شیمیائی

مشتری می تواندبرای تصدیق ترکیب شیمیائی مشخص شده محصول ساخته شده یا نیمه تمام، آزمون تعیین درصدوزنی انجام دهدوبه هرگونه یکنواختی معمول توجه نماید. به استثنا درصد وزنی مس در فولادهای مس دار، عدم تأیید یا نزدیکی ترکیب شیمیائی محصول یا مذاب در مورد فولادهای ناآرام به دلیل مسائل تکنولوژیکی مورد توجه قرار نمی گیرد، روش نمونه برداری ومحدوده انحراف بایستی درهنگام سفارش موردتوافق طرفین قرارگیرد.

 

5-3             جرم پوشش روی

جرم پوشش بایستی با مندرجات جدول 3 برای شناسه های پوشش مشخص شده، مطابقت نماید. جرم پوشش، کل مقدارروی دردوسطح ورق می باشدو برحسب گرم برمترمربع ورق بیان می شود.درصورتی که جرم موادپوشش داده شده دردوسطح ورق متفاوت درخواست شده باشد، به جز آنچه در جدول مشخص شده، این امر بایستی موردتوافق طرفین قرارگیرد. اگرحداکثری برای جرم پوشش موردنیازباشد، درهنگام سفارش بایستی به تولیدکننده اعلام شود. روش های کنترلی برای مطابقت محصول بااین استاندارددربندهای 7-2-1، 8-2 و 9-4 داده شده است.

 

5-4             جوش پذیری

اگرروش های جوشکاری مناسب باتوجه ویژه به پوشش های با ضخامت بیشتر به کار رود، محصول قابل جوشکاری می باشد. درصورت انتخاب روش مناسب جوشکاری، محصول مانند جوشکاری ذوبی برای جوشکاری نقطه ای و جوشکاری غلتکی نیز مناسب می باشد. درصورتی که درصدوزنی عنصرکربن از 15/0% تجاوزنماید، جوشکاری نقطه ای با اشکال مواجه خواهدشد. ازآنجاکه حرارت جوشکاری ممکن است برکاهش مقاومت فولادنوع 550 مؤثرباشد، این نوع فولادبرای جوشکاری توصیه نمی شود.

 

5-5             رنگ کاری

ورق فولادی با پوشش گالوانیزه پایه مناسبی برای رنگ می باشد، امّا عملیات ابتدائی ممکن است با آنچه برای ورق فولادی با کربن متوسط بکار می رود متفاوت باشد. زیررنگ ها وآسترها، پوشش های تبدیلی شیمیائی (کروماته، فسفاته یا اکسید) و برخی ازرنگ هابا ترکیب ویژه برای کاربرد مستقیم (بدون واسطه) برروی سطوح روی به عنوان عملیات اولیه برای ورق فولادی با پوشش گالوانیزه مناسب می باشد.

درتهیه یا تنظیم جدولی برای رنگ کاری بایستی به این نکته توجه شود که آیا ورق با پوشش گالوانیزه به صورت غیرفعال شده سفارش داده می شود.

5-6             روش غیرفعال سازی

آماده سازی شیمیائی به طورمعمول برپوشش روی اعمال می شود تا خطرلک ناشی ازجذب رطوبت (شوره) راطی ارسال وذخیره سازی به حداقل برساند. به هرحال میزان ممانعت کنندگی این نوع آماده سازی محدوداست واگرمحموله به صورت خیس دریافت گردد، باید بلافاصله مورداستفاده قرارگرفته و یا خشک گردد. این آماده سازی معمولاً به پوشش های آلیاژی آهن-روی اعمال نمی گردد، زیراباعث کاهش چسبندگی رنگ های تزئینی می گردد.این عمل سایرانواع پوشش های روی (به غیرازسطح بسیارصیقل) را به عنوان یک روش معمول غیرفعال خواهدکرد.

5-7             فسفاته کردن

می توان ورق فولادی دارای پوشش روی درمحل تولید به (فسفاته کردن) برای انواع پوشش های رنگی تزئینی آماده نمود، بدون آن که عملیات دیگری به غیرازتمیزکاری معمول نیازباشد.

5-8             کاربرد

ورق فولادی با پوشش روی باکیفیت ساختمانی بایستی برای کاربردمناسب خود (که بارده وعلامت پوشش مشخص شده متناسب است)، مشخص شود.

5-9             ویژگی های مکانیکی

ویژگی های مکانیکی فولاد تولیدشده آماده حمل بایستی طبق مندرجات جدول 2 باشد، تطابق با این ویژگی ها باانجام آزمون برروی آزمونه هائی که طبق مندرجات بند8-1 تهیه گردیده موردبررسی قرارگیرد.

5-10        پیر کرنشی

ورق فولادی دارای پوشش روی میل به پیرکرنشی داردواین امرممکن است به یکی ازمواردزیرمنجرگردد:

الف -  علامت های سطحی حاصل ازنوارهای تغییرشکل یاشیارزدگی هنگام شکل دادن

                     ب‌-     کاهش درانعطاف پذیری

به خاطراین موارد ضروری است که دوره زمانی بین فرآیندنهائی درکارخانه واستفاده به کمترین زمان ممکن تقلیل یابد.

 

5-11        روغن اندودن

ورق فولادی با پوشش روی را می توان به محض تولیدبه منظورکاهش اثرلک ناشی ازجذب رطوبت هنگام انبارکردن، روغن اندودنمود. موقعی که ورق دارای پوشش روی ازعملیات غیرفعال کردن برخوردارشده باشد، روغن اندودن بعدی اثرمضر لک ناشی ازجذب رطوبت را به حداقل خواهدرساند.

 

6                        رواداری های ابعادی

رواداری های ابعادی ورق فولادی با پوشش روی با کیفیت ساختمانی درجداول 5تا11 داده شده است.

 

7                        نمونه برداری

7-1     آزمون های ویژگی های مکانیکی

7-1-1         آزمون کشش

برای آزمون کشش مندرج در جدول 2 لازم است که یک نمونه محصول به عنوان معرف هر بهر ورق آماده برای حمل گرفته شود. هر بهر شامل 50تن یا کمتر ورق دارای همان رده و بهر و دارای همان ضخامت و شرایط تولید یکسان می باشد.

جدول 2 – ویژگی های مکانیکی

رده

حداقل   ( )

 ( ) (فقط برای اطلاع)

  %

قطر فک خمش فلز پایه

mm 50=

mm 80=

mm 3>e

 

220

220

320

20

18

1

2

250

250

350

18

16

1

2

280

280

390

18

14

2

3

320

320

430

16

12

3

3

350

350

450

12

10

3

3

550

550

560

-

-

-

-

  : حداقل تنش تسلیم

  : استحکام تسلیم

A : درصد ازدیاد طول نسبی

  : طول مبنای آزمونه

  : ضخامت آزمونه خمش، به میلی متر

e : ضخامت ورق فولادی به میلی متر

1)     تنش تسلیم مشخص شده در این جدول حداقل مقدار می باشد( ). مقادیر را می توان بر اساس تنش تسلیم 5/0% یا 2/0% برای حد تسلیمی که بدست نمی آید محاسبه نمود.

2)     MPa 1 =   1

3)     هر کدام از مقادیر 50 یا 80 میلی متر را می توان برای محاسبه ازدیاد طول استفاده نمود. برای ورق های با ضخامت بیشتر از mm 6/0 مقادیر ازدیاد طول نسبی باید با ضریب 2 کاهش یابد.

4)     آزمون خمش فقط زمانی که مشخص شده باید انجام گیرد( بند 7-1-2). قطر فک خمش برای نمونه هائی است که برای آزمون در آزمایشگاه آماده شده اند. شرایط تولید در واحد تولیدی بعدی شدید تر بوده و ممکن است شبیه سازی آن شرایط در آزمایشگاه امکان پذیر نباشد.

7-1-2         آزمون خمش ( در هنگام لزوم )

آزمون خمش (درموردرده550 به کار نمی رود)ورق بدون پوشش بایست از هر بهر آماده برای ارسال یک آزمونه برای آزمون خمش گرفته شود.هر بهر شامل 50تن یا کمتر ورق دارای همان رده و دارای همان ضخامت و شرایط تولید یکسان می باشد.

 

7-2    آزمون های پوشش

7-2-1         جرم پوشش

تولیدکننده باید تمامی آزمون ها و اندازه گیری هایی را که به نظر خود مفید می داند انجام دهد تا تولید محصولی مطابق مقادیر جدول 3 را تضمین نماید. خریدار می تواند وزن پوشش را با استفاده از روش زیر مورد بررسی و آزمون قراردهد.

سه نمونه بایست بریده شود، یکی از وسط ورق، و دو تا از کناره های چپ و راست ورق  به نحوی که فاصله آن ها از لبه ورق از25 میلی متر کمتر نشود. حداقل سطح نمونه نباید از 2000 میلی مترمربع کمتر گردد.

جدول 3 – وزن پوشش (جمع دو طرف)

شناسه پوشش

حداقل حد بررسی

آزمون سه نقطه ای

آزمون تک نقطه ای

700Z

700

595

600Z

600

510

450Z

450

385

350Z

350

300

275Z

275

235

225Z

225

195

200Z

200

170

180Z

180

150

100Z

100

85

001Z

بدون حداقل

بدون حداقل

180ZF

180

150

100ZF

100

85

001ZF

بدون حداقل

بدون حداقل

وزن پوشش معمولاً به طور مساوی در دو طرف ورق دارای پوشش روی تقسیم نمی گردد، همینطور پوشش روی به طور مساوی در سطح یک طرف ورق از این لبه تا آن لبه توزیع نمی شود. به هر صورت، به طور معمول کمتر از 40 درصد حد بررسی آزمون تک نقطه ای روی هیچ طرف ورق نباید دیده شود.

1-     وزن پوشش متناظر با رده های 450Z ، 600Z و 700Z برای فولادهای با حداقل استحکام تسلیم  320 و  550 در دسترس نمی باشد.

2-     « بدون حداقل » یعنی هیچ حداقل حد بررسی برای آزمون های تک و سه نقطه ای تعریف نشده است. این مورد باید قبلاً طبق توافق خریدار و فروشنده تعیین شده باشد.

7-2-2         آزمون خمش (در صورت لزوم )

از هر بهر آماده برای حمل بایستی یک نمونه گرفته شود. فاصله و محل برداشت این نمونه از لبه ورق نباید از 25 میلی متر کمتر شود. حداقل پهنای نمونه باید 50 میلی متر باشد.

 

8                 روش های آزمون

8-1             آزمون خواص مکانیکی

8-1-1         آزمون کشش

آزمون کشش براساس مندرجات استاندارد ملی به شماره ...[7] انجام می گیرد. نمونه های عرضی بایست از وسط فاصله محور طولی تا لبه ورق نورد گرفته شوند. چون آزمون کشش برای تعیین خواص فلز پایه می باشد، در مرحله نهائی نمونه ها باید از پوشش گالوانیزه عاری شود تا بتوان ضخامت فلز پایه را برای محاسبه سطح مقطع نمونه اندازه گیری نمود.

 

8-1-2         آزمون خمش ( در هنگام لزوم، به رده 550 اعمال نمی گردد )

نمونه عرضی که با استفاده از محلول اسیدی مناسب حاوی ممانعت کننده، پوشش آن حذف شده است، بایست خم شدن تا   حول فک خمش با قطری که در جدول 2 و جهتی که در شکل 1 مشخص شده، تحمل نموده و روی سطح خارجی قسمت خم شده نمونه نبایستی هیچگونه ترکی مشاهده گردد. آزمون خمش در دمای محیط و به نحوی که در استاندارد ملّی به شماره ... شرح داده شده انجام می گیرد.

از ترک های کوچک روی لبه نمونه مورد آزمون و ترک های غیرقابل رؤیت با چشم غیر مسلح می توان صرف نظر نمود.

 

8-2             آزمون های پوشش

8-2-1         آزمون سه نقطه ای

میانگین جرم پوشش سه نمونه گرفته شده براساس بند 7-2-1 باید باشد. آزمون به طور معمول به وسیله برش یک مساحت مشخص از ورق و محاسبه جرم پوشش از طریق کاهش وزن حاصل از برداشتن پوشش روی (با استفاده از یک محلول اسیدی مناسب حاوی ممانعت کننده ) انجام می گیرد. استاندارد مرجع، استاندارد ملّی به شماره 1545 می باشد. مقدار اعلام شده برای این آزمون ، میانگین مقادیر بدست آمده از آزمون سه نقطه ای گرفته شده طبق بند 7-2-1 می باشد.

8-2-2         آزمون حداقل جرم پوشش

آزمون تک نقطه ای کمترین جرم پوشش روی هریک از 3 نمونه استفاده شده برای آزمون تک نقطه ای را بدهد. نوار باریک بریده شده از یک کلاف پهن بایست فقط تحت آزمون تک نقطه ای قرار بگیرد.

8-2-3         آزمون خمش (فقط در مورد پوشش روی دارای شناسه z مندرج در جدول 3 بکار می رود )

آزمونه های خمش که پس از پوشش داده شدن(قبل از هرگونه فرآیند بعدی) گرفته شده اند، باید خم شدن تا  در هر جهت بدون پوسته شدن پوشش روی سطح خارجی خم را تحمل نمایند. قطر خم به صورت مضاربی از ضخامت ورق (قطر فک خمش) که در جدول شماره 4 آمده تعیین می شود. پوسته شدن پوشش در محدوده 7 میلی متری لبه آزمونه دلیلی برای مردود شمردن نمونه محسوب نمی گردد.

   آزمون های مجدد

 

9-1             ماشین کاری و ترک ها

اگر هر آزمونه دارای نقص در ماشین کاری بوده یا دارای ترک باشد، آن نمونه باید مرجوع گردیده و نمونه دیگری تهیه گردد.

9-2             ازدیاد طول

اگر درصد ازدیاد طول نسبی هر نمونه کمتر از مقادیر مندرج در جدول 2 باشد و اگر شکست خارج از نصف نیمه ( )طول مؤثر که  قبل از  آزمون مشخص شده، اتفاق بیافتد، آزمون غیرقابل قبول تشخیص داده شده و باید مجدّداً تکرار گردد.

9-3             آزمون خمش

اگر آزمونه خمش در اثر اعمال شرایطی سخت تر از آنچه در این استاندارد ملّی آمده، در آزمون مردود شود، آزمون مجدد بایست روی نمونه دوم یا روی بخش باقی مانده از آزمونه مردود شده، انجام گیرد.

 

9-4             آزمون های اضافی

اگر آزمونی نتایج موردنظر را تأمین نکند، دو آزمون بعدی بایست به صورت تصادفی روی همان بهر انجام گیرد. درصورتی که هر کدام از این آزمون ها نتواند جوابگوی ویژگی های موردنظر باشد، بهر تحت آزمون به عنوان غیر منطبق با این استاندارد محسوب می شود.

 

 

 

 

9                 بررسی مجدد بهر اصلاح شده

10-1        منخن

تولیدکننده می تواند محصولاتی را که قبلاً در بازرسی به دلیل خواص نامطلوب مردود شمرده
شده اند، برای آزمون تسلیم نماید، مشروط برآن که آن ها را پس از مردودی اول مورد عملیات مناسبی (نظیر انتخاب، یا عملیات حرارتی) قراردهد، که برحسب درخواست، خریدار می تواند مشروح آن دراختیار وی قرارگیرد. در این صورت، آزمون ها باید به گونه ای انجام شود، که گوئی آزمون ها روی بهر جدیدی صورت می گیرد.

10-2        م

تولیدکننده حق دارد محصولاتی را که مردود شده اند،  به منظور بررسی تطابق با ویژگی های رده دیگری تحت آزمون قرار دهد.

 

10  مهارت در ساخت

وضعیت سطح ورق فولادی با پوشش روی باید عاری از عیوبی نظیر لایه لایه بودن، ترک های سطحی و سایر عیوب که برای استفاده های بعدی مضر است باشد. بدیهی است با توجه به ویژگی کلاف امکان مشاهده ورفع عیوب احتمالی به طور کامل وجود ندارد ولی به هرحال می بایستی کیفیت آن در حد استاندارد تضمین گردد.

 

11   بازرسی و پذیرش

12-1    قبول

درصورتی که نیاز به نظارت و کنترل اضافی از طرف خریدار در سفارش قید شود، تولید کننده باید تمام تسهیلات لازم را به منظور جلب رضایت مشتری از روند تولید فولاد و حصول اطمینان از مطابقت محصول با ویژگی های این استاندارد در اختیار بازرس وی قراردهد. بدیهی است بازرس مشتری نباید در روند تولید دخالت کند.

12-2    مورد

فولادی که پس از تحویل به کارخانه خریدار به عنوان معیوب گزارش می گردد، بایست کنارگذاشته شده و به نحو مناسب وصحیح مشخص و محافظت گردد. سپس بایست به تأمین کننده جهت بازرسی به طریق مقتضی اطلاع داده شود.

 

12   کلاف

موقعی که ورق فولادی دارای پوشش روی به صورت کلاف سفارش داده می شود، حداقل قطرداخلی یا دامنه قطرهای داخلی قابل قبول بایست مشخص گردد. به علاوه، حداکثر قطرخارجی و حداکثر وزن قابل قبول کلاف بایست تعیین گردد.

 

 

13  علامت گذاری

درصورتی که به نحو دیگری بین تأمین کننده و خریدار توافق نشده باشد، آنچه درپی خواهد آمد، حداقل ویژگی های لازم برای مشخص کردن فولاد است، که باید خوانا وروشن بالای هربسته چاپ شده و یا برچسب به هرکلاف یا هربسته ورق نصب گردد:

   الف) نام و علامت تجارتی تولید کننده

‌ب)   شماره این استاندارد ملّی(درصورت اخذ پروانه کاربرد علامت استاندارد برای محصول)

‌ج)    نشانه شناسائی کیفیت

‌د)  نشانه شناسائی پوشش

‌ه) شماره سفارش / شماره ردیف

‌و)  ابعادمحصول

‌ز)   شماره بهر

‌ح)   وزن

‌ط)   شماره بسته کلاف

‌ی)  تاریخ

 

 

14            اطلاعاتی که باید توسط خریدار داده شود

برای مشخص نمودن ویژگی ها به نحو دقیق مطابق با این استاندارد، استعلام ها و سفارشات باید حاوی اطلاعات زیر باشد:

    الف) شماره این استاندارد

ب‌)   نام و شناسه محصول(شامل پوشش، شرایط عمل آوری بعدی ورده) برای مثال ورق فولادی گالوانیزه گرم، کیفیت ساختمانی Z275N250

ت‌)   ابعاد محصول(شامل ضخامت پوشش) به ترتیب ضخامت، پهنا، درازا و وزن و کمیت لازم

ث‌)   کاربرد(نام قطعه) درصورت امکان

ج‌)    آیا روغن اندود باشد یا خیر

ح‌)    سطح محصول غیرفعال شده باشد یا خیر.

خ‌)    آیا فسفاته شده باشد یا خیر.

د‌)     آیا کروماته شده باشد یا خیر.

ذ‌)     صافی سطح اضافی لازم است یا خیر.

ر‌)      آیا سطح فوق براق لازم است یا خیر.

ز‌)      ویژگی های اندازه کلاف(قطر داخلی، قطر خارجی و وزن).

س‌)   گزارش ویژگی های مکانیکی محصول و آنالیز ذوب.

ش‌)   بازرسی و آزمون قبل از حمل در محل تولید لازم است یا خیر.

 

 

15            گواهینامه فنّی

ارائه گواهینامه فنّی برای محصولات عرضه شده الزامی است. گواهینامه فنّی باید حداقل حاوی مشخصات زیر باشد:

1-     شماره گواهینامه

2-     تاریخ صدور

3-     شماره بسته یا کلاف

4-     نشانه شناسائی محصول

5-     وزن هر کلاف

6-     ابعاد محصول

7-     درصد ترکیب شیمیائی ( درج ترکیب شیمیائی )

8-     ویژگی های مکانیکی ( درج ویژگی های مکانیکی )

9-     ضخامت پوشش ( یا وزن پوشش در واحد سطح )

جدول 5

پهنا

25/0 تا و شامل 4/0

بیش از 4/0 تا و شامل 6/0

بیش از 6/0 تا و شامل 8/0

بیش از 8/0 تا و شامل 0/1

بیش از 0/1 تا و شامل 2/1

بیش از 2/1 تا و شامل 6/1

بیش از 6/1 تا و شامل 0/2

بیش از 0/2 تا و شامل 5/2

بیش از 5/2 تا و شامل 0/3

بیش از 0/3 تا و شامل 0/4

بیش از 0/4 تا و شامل 0/5

600 تا و شامل 1200

06/0

07/0

09/0

10/0

11/0

13/0

18/0

19/0

21/0

23/0

25/0

بیش از 1200 تا و شامل 1500

07/0

08/0

10/0

11/0

12/0

14/0

20/0

22/0

23/0

25/0

27/0

بیش از 1500 تا و شامل 1800

-

10/0

11/0

12/0

14/0

16/0

22/0

24/0

25/0

27/0

29/0

 

جدول 6 – رواداری های عرض ورق گونیا نشده

جدول 7 – رواداری های طول برای ورقه ها

جدول 8 – رواداری های نا راستی ورق ها

جدول 9 – گونیا نبودن ورقه ها، گونیا نشده

جدول 10 – رواداری های گونیا نبودن ورقه های گونیا شده

 

 

 

جدول 11- رواداری های انحراف از تخت بودن برای ورق ها

تعداد بازدید: 983

نظر بدهید...
نظر خود را در فرم زیر وارد کنید

ضخامت مشخص شده

عرض مشخص

رواداری انحراف از تخت بودن

تا و شامل 7/0

 

 

 

 

 

 

 

 

بیش از 7/0 تا و شامل 2/1

 

 

 

 

 

 

 

 

بیش از 2/1

 

 

 

 

 

 

 

 

این رواداری ها فقط در مورد ورق های تا و شامل 5000 میلی متر طول که 5 میلی متر یا کمتر ضخامت دارند، کاربرد دارد. این جدول همچنین در مورد ورق بریده شده از کلاف که توسط مشتری بریده شده باشد و هنگامی که روش های مناسب تخت کردن به کار گرفته شده باشد، ن

تاريخ ارسال:

1392/3/5
نام:
ایمیل:
نظر:
متن داخل تصویر را وارد نمایید:
کد امنیتی
 |